Buraya kadar yaptığımız açıklamalar doğrultusunda 22. ayetin meali aşağıdaki gibi olmalıdır. (…) Olgunluk çağına ulaştığında ona (Yusuf'a) bir muhakeme yeteneği ve bir ilim verdik. Biz, Muhsinlere işte böyle karşılık veririz."

(12/22) Olgunluk çağına ulaştığında ona (Yusuf’a) bir muhakeme yeteneği ve bir ilim verdik. Biz, Muhsinlere işte böyle karşılık veririz.”

Bu ayetten ilk anlaşılan şey Yusuf'un yetişkinlik çağına erişene kadar Yüce Allah'ın bildirdiği kurallar çerçevesinde yaşadığı ve Muhsinlerden olduğudur. Geçen onca zamanda Yüce Allah'ı kendisinden razı edecek bir yaşam içinde olmuş ve Yüce Allah bundan dolayı ona bir muhakeme yeteneği ve bir ilim vererek ödüllendirmiştir. Ayette belirtilen "eşud" çağı kendisine verilen ilmin değerini bilme ve muhakeme yeteneğini doğru kullanma çağıdır.

Bu durumda 22. ayette geçen وَعِلْمًا حُكْمًا ُآتَيْنَاه "Ona bir ilim ve bir muhakeme yeteneği verdik" ibaresinden kast edilenin hadiseleri tevil etme ilmi ve bu ilmi doğru kullanacak muhakeme kabiliyeti olduğu anlaşılmaktadır.

Eşüd çağına geldiğinde davranışları Yüce Allah’ın vahyine göre olduğu için bizzat Yüce Allah tarafından Muhsin olarak tanıtılmış ve kendisine bir ilim ve muhakeme yeteneği verilerek ödüllendirilmiştir. Ona verilen bu ilim ve muhakeme yeteneği insanlardan gizlensin, kimseye göstermesin diye verilmemiştir. Tam tersi o ilim ve muhakeme yeteneğini insanlara göstersin, başkalarını da faydalandırsın diye verilmiştir.

Bunlardan başka hemen bir ayet önce Yüce Allah Yusuf’un Muhsinlerden olduğu için ilim ve hüküm verilerek ödüllendirildiğini buyurmuştu. Muhsin olarak tanıtılan bir kişinin şehvetine yenik düşerek süfli düşünceler içinde olabilmesi mümkün değildir.

Sorunun surenin içinde var olan cevabına geçmeden önce حُكْمًا ُآتَيْنَاه وَعِلْمًا "bir doğru karar verebilme yeteneği ve bir ilim verdik" ibresinde geçen hükmen ve ilmen kelimelerinin her konuyu ve her şeyi kapsamadığını bir sınırı olduğunu belirtmek gerekmektedir.

Ele aldığımız ayette kelime حُكْمًا şeklinde geçmektedir. Kur'an kullanımları ve lügat manaları göz önüne alındığında bu kelimeye yüklenmesi gereken doğru anlam "doğru karar verme yeteneği" veya "muhakeme yeteneği" veya "hükmetme kabiliyeti" olması gerekmektedir.

(12/22) Olgunluk çağına ulaştığında ona (Yusuf'a), bir muhakeme yeteneği ve bir ilim verdik. Biz, Muhsinlere işte böyle karşılık veririz.

Eşüd çağı, genelde kişinin lehinde ve aleyhinde olan şeyleri bildiği, yaptığı her şeyden bizzat kendisinin sorumlu olduğu, iradesinde olan mal, mülk, ilim, hikmet gibi şeylerin sorumluluğunu tek başına ve himâyeye ihtiyaç duymadan üstlendiği bir yaştır.

Nitekim Yüce Allah daha önce (Yusuf 12/22) Yusuf’un Muhsinlerden olduğu için ödüllendirildiğini bildirmişti.

Yusuf henüz resul olmamıştır ama babasının vahyine göre yaşamaktadır. Çünkü vahye uygun yaşadığı için Muhsinlerdendir. (22. ayet)

22. Ayet: Yusuf kendisini satın alan ve evlat edinme umuduyla özgürleştiren insanların yanında Eşüd çağına kadar Yüce Allah’ın vahyine göre yaşamış ve bundan dolayı Yüce Allah tarafından Muhsin şeklinde nitelenmiştir. Yüce Allah onun Muhsin oluşunu, ona bir ilim ve muhakeme yeteneği vererek ödüllendirmiştir.

22. ayet; Yüce Allah olgunluk çağına gelen Yusuf’u Muhsin olmasından dolayı ona bir ilim ve bir muhakeme yeteneğini vererek ödüllendirdiğini bildirir.

Olgunluk çağına ulaştığında bir muhakeme yeteneği ve bir ilim verdik. Biz, Muhsinlere işte böyle karşılık veririz.”

Olgunluk çağına ulaştığında ona (Yusuf'a) bir muhakeme yeteneği ve bir ilim verdik. Biz, Muhsinlere işte böyle karşılık veririz.

Bu kullanımlardan yola çıkarak Yusuf'un ulaştığı yaşın, herhangi bir himayeye ihtiyaç duymadan, yaptığı hareketlerin, malının, verilen hikmet ve ilmin lehinde ya da aleyhinde olabilecek şeyleri bilebilecek ve bunlara gerekli önlemleri alabilecek yaşta olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Ayetin bir sonraki cümlesinde َالْمُحْ سِنِين نَجْ زِي َوَكَذَٰلِك "Muhsinlere işte böyle karşılık veririz" buyurulmaktadır. Bu bize Yusuf'a verilen muhakeme yeteneği ve ilmin sergilediği, doğru ve en güzel tavırlar neticesinde olduğunu göstermektedir.

Tüm yaşadıklarına rağmen Yüce Allah’ın vahyine sarılıp Muhsinlerden olmuş, nihayet olgunluk çağına yetişmiş hüküm ve ilim verilerek ödüllendirilmiştir (12/22. ayet)

İşte bunlar olduktan sonra Yüce Allah Yusuf’a hadiselerin te’vilinden öğretilmeye başlandığını bildirmişti (Yusuf 21-22).

Bu rüya sayesinde kardeşlerinin ihanetine dayanmış, bu rüya sayesinde hadım edilmenin kahredici baskısına galip gelebilmiş, her şeye katlanmıştır. Sıkıntılar insanları ya yüceltir ya da alçaltır!.. Yusuf, bu rüya sayesinde yücelmiş, sabredip alçalmayarak muhsinlerden olmuş.

َوَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَيْنَاهُ حُكْمًا وَعِلْمًا ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْ زِي الْمُحْ سِنِين Olgunluk çağına ulaştığında hüküm ve ilim verdik. Muhsinleri işte böyle ödüllendiririz.

Hayır o Muhsin (Yusuf 22, 36 ve 56) ve Sıddık (Yusuf 46) olduğu için Yüce Allah’ın ödülü ile karşılaşmıştır.

Eşüd çağına geldiğinde Yüce Allah’ın vahyine göre yaşadığından dolayı Muhsin olarak nitelenen ve bundan dolayı kendisine bir ilim ve bir muhakeme yeteneği verilen biridir.

Daha küçük yaşlarda Allah resulü olacağı kendisine bildirilen, iki ayet önce Yüce Allah'ın Muhsinlerden olduğu için ilim ve hüküm vererek ödüllendirdiği Yusuf, onlara göre rabbin burhanını görmese zina yapabilecek kadar zayıf ve düşük karakterli biridir.

Aksine, o eşüd çağına geldiğinde Muhsinlerden olmuş ve Yüce Allah bundan dolayı onu, ilim ve hüküm vererek ödüllendirmiştir.