Ve onlar hakkındaki ümidini tamamen yitirdi. “Yusuf’un (üzüntüsü) üstüne (gelen) üzüntüme ne yazık!” dedi. Ve O hüznün (gerçekleştiğini anlamasın)’dan dolayı anne baba bir iki evladının değeri arttı ama artık O (bunu) içinde tutan biridir.

84) Onlardan yüz çevirdi ve “Vah! Yûsuf’a vah!” dedi ve üzüntüden iki gözüne ak düştü. O artık acısını içinde saklıyordu. (DİB meali)

(84) Ve onlar hakkındaki ümidini tamamen yitirdi. “Yusuf’un (üzüntüsü) üstüne (gelen) üzüntüme ne yazık!” dedi. Ve O hüznün (gerçekleştiğini anlamasın)’dan dolayı anne baba bir iki evladının değeri arttı ama artık O (bunu) içinde tutan biridir.

Her iki ayette de ele aldığımız ibareye tercih edilecek doğru mana “onlar hakkındaki ümitlerini tamamen yitirince” şeklinde olmalıdır.

Meallerin kelimeye bu kadar çeşitli manalar vermesine rağmen aslında sonuçta bir tek şey anlaşılmaktadır. Yakup onlardan uzaklaşmış, onlara sırtını dönmüş, onlarla konuşmamıştır.

Yakup burada hiç gönlünden silmediği ve unutmadığı Yusuf ile ilgili tasasının üzerine bir başka tasanın daha eklendiğini söylemektedir. Bu durumda o sadece 25 yıl önce kaybettiği oğluna değil, biraz önce “oğlun hırsızlık yaptı” şeklinde haberini aldığı oğluna da üzülmüş olmaktadır. Yakup bu cümleyle üzüntüsünün ikiye katlandığını ifade etmektedir.

İşte bunları da göz önüne aldığımızda … “ya esfaya ala Yusufa” cümlesinin anlamının “vah! Yusuf’un (üzüntüsü) üstüne (gelen) üzüntüme” şeklinde olması daha isabetli ve kıssa ile daha bağlantılı bir anlam olmalıdır.

Bu cümlede geçen … ya edatının nida, hayret ve şaşkınlık belirten bir kullanımda olmayacağı kesindir. Ayetin devamında geçen hüzün kelimesini ve 86. ayette geçen “ben üzüntümü ve kederimi yalnızca Allah’a şikâyet ediyorum” cümlesini de göz önüne aldığımızda edatın bir hüznü ya da bir üzüntüyü belirtmesi gerekmektedir.

Kardeşleriyle beraber gönderdiği en küçük oğlunun hırsızlık suçlamasıyla Mısır’da alıkonulmuş olmasının haberini henüz almış olmasına rağmen, bu oğluna değil de 25 sene önce kaybolup gitmiş ve bir daha da haber alamamış oğlu için üzülmekte, hırsızlık suçlaması ile alıkonulan oğluna bir üzüntü duymamaktadır.

Onlardan yüz çevirdi ve “Vah! Yûsuf’a vah!” dedi ve üzüntüden iki gözüne ak düştü. O artık acısını içinde saklıyordu. (DİB meali)

(12/84) Ve onlar hakkındaki ümidini tamamen yitirdi. “Yusuf’un (üzüntüsü) üstüne (gelen) üzüntüme ne yazık!” dedi. Ve O hüznün (gerçekleştiğini anlamasın)’dan dolayı anne baba bir iki evladının değeri arttı ama artık O (bunu) içinde tutan biridir.

Daha önce işlediğimiz 84. ayette geçen … feb’yeddet aynehu ifadesine “gözlerine ak düştü” anlamı verilip bunun Yakup’un gözlerinin kör olduğu şeklinde açıklanması, ondan sonraki ayetlerde geçen kelimelerin hep o olaya dönük olarak anlamlandırılmasına neden olmuş

84. Ayette geçen … veb’yeddet aynehu ibaresine verilen “gözlerine ak düştü” manasının bir sonucudur. Daha önce de belirttiğimiz gibi 85. ayet Yakup’un gözlerinde herhangi bir hastalığın bulunmadığının en büyük delilidir.

Ama bunun yanında babalarının kendilerinden ümit kestiğini bilmemektedirler. 84. ayette Yakup’un bu oğullarından tamamen ümidini kestiği üzerinde durmuştuk. İşte Yakup’un onlara açamadığı ve açamayacağı sıkıntı da bu olmalıdır.

Ve onlar hakkındaki ümidini tamamen yitirdi. “Yusuf’un (üzüntüsü) üstüne (gelen) üzüntüme ne yazık!” dedi. Ve O hüznün (gerçekleştiğini anlamasın)’dan dolayı anne baba bir iki evladının değeri arttı ama artık O (bunu) içinde tutan biridir.

Ayette geçen ve genelde “hüznünden dolayı gözlerine ak düştü” manası verilen … cümlesi üzerinde daha sonra durulacaktır.

Tıpkı bu iki resul gibi Yakup da o güne kadar ümit beslediği oğullarından ümidini kesmiştir. Daha önce onlardan ümitli olduğu için Yusuf’u güvenmiş ve onların Yusuf’a düşmanlık yapmayacaklarına inanmıştır.

Bu kökten fiil olarak yakın olmak, yaklaşmak, peşinden gelmek, yönetmek, izini takip etmek, arkasını dönmek, uzaklaşmak, görevlendirmek, sevmek, yakınlık etmek, üstlenmek, üzerine almak, peş peşe gelmek, devam etmek, tam bir ümitsizliğe düşmek

Bu durumu geleneksel anlayışın ortaya koyduğu şekliyle açıklayıp “Yusuf’a tüm oğullarından daha fazla değer veriyordu” demek meseleyi açıklığa kavuşturmamakta tam tersi daha karmaşık hale getirmektedir.

Onlardan yüz çevirdi, şu an üzerinde bulunduğum üzüntü ne tarifsiz bir üzüntü diye sızlandı ve kederini içine gömmesi yüzünden gözlerine boz geldi. (TDV meali)

· Onlardan yüz çevirdi.

· Onlara sırt çevirdi.

“Ey Yûsuf’a duyduğum gam, neredesin!”

“Ey Yusuf üzerindeki tasam (gel, gel, tam senin gelme zamanındır)!

Ey Yusufun üstünde (titreyen) tasam, (gel, şimdi tam senin gelmen zamanıdır)

“Ah! Yûsuf’un üzüntüsü yüreğimi yakıyor!”

“Ey Yûsuf üzerindeki sıkıntılarım! Neredesiniz?

ey beni tükenmez, sonu gelmez kederlere salan Yusuf

“Vah! Yûsuf’a vah!” veya “Ah! Yusuf ah!”

“Ya esafâ alâ Yusuf! Nerdesin Yusuf! Nerdesin Yusuf!

“Ey gam, ey Yusuf’a dair tasam!”

“Vah bana, Yusuf için vah bana!”

“Vah, yazık oldu Yusuf’a!”

· İçine kapandı.

· Onlardan tamamen uzaklaştı.

· Onlardan uzaklaştı.

· Yüzünü onlardan öteye çevirdi.

· Onlardan yüzünü çevirip öte taraf ufuklara seslendi.