Bir gün (kardeşleri şöyle) demişlerdi: “Elbette ki Yusuf ve kardeşi babamıza bizden daha tercihe şayandır. Oysa güçlü bir topluluk olan biziz. Babamız gerçekten açık bir sapkınlık içinde.[7]”

Kardeşler, Yüce Allah’ın dinini herkesten çok iyi bilenlerdir. “Babamızın Yusuf ve kardeşini bizden daha çok tercih ettiği açık. Oysa güçlü kuvvetli, birbirine bağlı olanlar biziz. Babamız açık bir sapıklık içinde” diyerek salih durumlarını bozmuş, babalarının veçhinin kendilerine kalmasını istemişler, bir Allah Resul’ü olan babalarının açık bir yanlış/hata/sapkınlık içinde olduğunu söyleyecek kadar da ileri gitmişlerdir.

Yakup’a kendi oğulları tarafından yakıştırılan dalalin kelimesini Yusuf’a duyduğu sevgiyle açıklamak tatminkâr değildir. Üstelik dalalin kelimesi ne kadar te’vil edilirse edilsin en hafif tabirle doğrudan sapmadır.

cümlenin “Babamızın Yusuf ve kardeşini bizden daha çok tercih ettiği kesin” şeklinde çevrilmesinin kıssanın genel karakterine daha uygun olduğu görülecektir.

Geleneksel anlayış bu ayetten yola çıkarak Yusuf kıssasının temelinin, Yakup’un Yusuf’a olan aşırı sevgisinin kardeşleri kıskançlığa ittiğini ve devamında gelişen olayların bu ana fikir etrafında döndüğünü söylemiştir.

Tüm meal ve tefsir müelliflerinin delil olarak getirdiği ise ayette geçen ve “Babamızın Yusuf ve kardeşini bizden daha çok sevdiği kesin” şeklinde manalandırılan

Kısacık bir cümlede üç tane tekid ifade eden şeyin (Edat, harfi cer, kelime) gelmesi oğulların, babalarına atfettikleri sapkınlığa! ne kadar inanmış olduklarını gösterir.

Kardeşlerin, bu topluluğun içine Yusuf ve kardeşini dahil etmedikleri daha önce belirtilmişti. Bu duruma tersten bakıldığında Yusuf ve kardeşinin de onlarla amaç, eylem ve söz birliği içinde olmadıkları görülecektir.

(12/8) Bir gün (kardeşleri şöyle) demişlerdi: “elbette ki Yusuf ve kardeşi babamıza bizden daha tercihe şayandır. Oysa güçlü bir topluluk olan biziz. Babamız gerçekten açık bir sapkınlık içinde.493”

Babalarının yanında sadık birer mü’min olan bu oğullar, babalarının arkasından onun sapıtmış olduğunu, hatta bu sapıklığının gün gibi ortada olduğunu söylemişlerdir. (Yusuf 8)

8. ayette Yusuf’a tuzak kurmak için konuşan kardeşler “Yusuf ve kardeşi” demektedirler. Bu bize o sıralarda Yusuf’un kardeşinin de var olduğunu göstermektedir.

(12/8) Bir gün (kardeşleri şöyle) demişlerdi: "elbette ki Yusuf ve kardeşi babamıza bizden daha tercihe şayandır. Oysa güçlü bir topluluk olan biziz. Babamız gerçekten açık bir sapkınlık içinde.495"

Buna göre incelediğimiz ayetlerin manası şöyle olmak durumundadır.

1.. 12/8. ayette babamız, biz, bizden, babamıza kelimeleri geçmesinden dolayı konuşanın kardeşler olduğu kesindir ve kendilerinden birinin değil de Yusuf’un babalarından sonra resul olmasından ya da olma ihtimalinden rahatsız olmuşlardır. Bunun sebeplerinin başında annelerinin ayrı olması gelmektedir.

En sonunda babamızın açık bir yanlış/hata/sapıklık içinde olduğu elbette kesin” demeleri, daha ğulam olan bir çocuğa yüklenecek ağır sorumluluğu düşünmelerinden de olabilir. Dolayısıyla “daha ağzı süt kokan bir çocuğa babamızın yaptığı bu yönelme açık bir yanlıştır” demek istemektedirler.

Yakup’un çok sevdiği Yusuf ölünce Yakup’un, (Yusuf’a olan) tüm sevgi / alaka / yönelme / yüz / teveccühü, -“Yusuf ve kardeşi babamıza bizden daha sevgilidir” demelerine karşın- kardeşlere geçecekse, Yusuf’un kardeşi (Bünyamin) sağ kalırsa bu nasıl olacaktır!

Ayetin genel diline bakıldığında kardeşlerin kullandığı dilin bir ayrım içerdiği hemen göze çarpacaktır. Kendi kardeşleri olmalarına rağmen Yusuf ve kardeşini ötekileştirmişlerdir.

Bir gün kardeşleri şöyle dediler: “babamızın Yusuf ve kardeşini bizden daha çok tercih ettiği kesin. Oysa güçlü ve birbirine bağlı olanlar biziz. Babamızın açık bir dalalet (sapıklık) içinde olduğu elbette kesindir.”

(8) Bir gün kardeşleri şöyle dediler: “babamızın Yusuf ve kardeşini bizden daha çok tercih ettiği kesin. Oysa güçlü ve birbirine bağlı olanlar biziz. Babamız gerçekten açık bir sapkınlık içinde.”

arkasından bir zamanlar “bizim babamız kesinlikle açık bir sapıklık içinde” dedikleri babalarına “bizim için istiğfar et” demektedirler.

resul olan babalarına “babamız kesinlikle açık bir sapıklık içinde” (Yusuf 8) demeyi bile göze alan bu kardeşlerin, birdenbire her şeyden vazgeçip düzgün birer insan olmaları mümkün değildir.

Onlar daha surenin en başında babalarının şerefi ile kendi aralarındaki engel olarak Yusuf ve kardeşini görmüşler (Yusuf 8-9) Yusuf'u hadım ederek bir köle kervanına satmışlardır.

Kardeşlerin söylediği “oysa güçlü kuvvetli, eylem ve söz birliği yapmış olan biziz” sözü hem Yusuf hem de Yusuf’un geçeceği süreçler bilinerek söylenmiş bir söz olmalıdır. Bu sözle kast ettikleri, geçilecek ağır sürece kendilerinin daha dayanıklı olduklarıdır.

Kardeşleri ise resul oğlu olmanın, güçlü kuvvetli olmanın (Yusuf 8), hatta annenin bu tercihler üzerinde etkili olmasını istemişlerdir.

Fakat Allah resulü olan babalarına bile “bizim babamızın kesinlikle bir sapıklık içinde olduğu besbelli” (Yusuf 8) diyen oğulların verecekleri sözlerde duracağına güvenmek çok tutarlı bir davranış olmayacaktır.

Kelime sıfat olarak sadece Yusuf suresinde 2 defa (8 ve 33 ayet) geçmektedir. Bu kelimenin öteki kullanımı birinci kitapta geçmişti.

8. Ayette Yusuf’a tuzak kurmaya karar verdiklerinde kendilerini … vezeh’nu usbetun “biz hedef ve güç birliği yapmış bir topluluğuz” demektedirler. Bunların hedef ve güç birliği yapabilmeleri için en küçüklerinin dahi güçlenmiş ve hepsinin belirlediği hedefe yönelmiş olması gerekmektedir.

Şimdi en başta söylenen “babamız Yusuf ve kardeşini bizden daha çok tercih ediyor” dediklerinde, babaları ile kendi aralarında engel olarak gördükleri iki kardeş de heder olmuştur.

bir Allah resulü olan babalarına bile "elbette babamızın apaçık bir sapıklık içinde olduğu o kadar kesin ki" (Yusuf 8) demekten çekinmemişlerdir.