Müellifin kendi meali · 10
Ey o gizlikte arkadaşlarım: İkinizden birine gelince, rabbine gizlilik iletmeye devam edecek. (İkinizden) O diğerine gelince; konumunu güçlendirecek. Böylelikle (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek. İşte onun hakkında görüş de isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
“Ey o gizlikte arkadaşlarım ikinizden birine gelince, rabbine gizlilik iletmeye devam edecek, (ikinizden) o diğerine gelince; konumunu güçlendirecek, böylelikle (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek. İşte onun hakkında görüş de isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
“Ey o gizlikte arkadaşlarım ikinizden birine gelince, rabbine gizlilik iletmeye devam edecek, (iki-nizden) o diğerine gelince; konumunu güçlendirecek, böylelikle (kadın) onun başkanlığında her-kese üstün gelecek. İşte onun hakkında görüş de isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
İşte onun hakkında görüş isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.
ikinizden birine gelince; gizlilikleri iletmeye devam edecek
Ey o gizlilikteki arkadaşlarım
konumunu güçlendirecek, (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek
İşte onun hakkında ikinizin görüş de isteyeceği o işin zamanına gelindi.”
Siyasi konumunu sağlamlaştıracak, (kadın) senin başkanlığında herkese üstün gelecek
efendine gizlilikleri iletmeye devam edeceksin
Alıntıladığı mealler · 3
Yorumunu sorduğunuz iş böylece kesinleşmiştir
Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) meali
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Hadım Edilen Nebî — Yusuf 2
güven 0,95
Ey zindan arkadaşlarım! (Rüyanızın yorumuna gelince,) biriniz efendisine şarap sunacak, diğeri ise asılacak ve kuşlar başından yiyecektir. Yorumunu sorduğunuz iş böylece kesinleşmiştir
Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) meali
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Hadım Edilen Nebî — Yusuf 2
güven 0,95
biriniz efendisine şarap içirecek
Fahruddîn er-Râzî, Tefsîr-i Kebîr (müellifin iktibas ettiği)
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Hadım Edilen Nebî — Yusuf 2
güven 0,75
Müellifin mealiEy o gizlikte arkadaşlarım: İkinizden birine gelince, rabbine gizlilik iletmeye devam edecek. (İkinizden) O diğerine gelince; konumunu güçlendirecek. Böylelikle (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek. İşte onun hakkında görüş de isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
Ey o gizlikte arkadaşlarım: İkinizden birine gelince, rabbine gizlilik iletmeye devam edecek. (İkinizden) O diğerine gelince; konumunu güçlendirecek. Böylelikle (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek. İşte onun hakkında görüş de isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
Kaynağa git
Müellifin meali“Ey o gizlikte arkadaşlarım ikinizden birine gelince, rabbine gizlilik iletmeye devam edecek, (ikinizden) o diğerine gelince; konumunu güçlendirecek, böylelikle (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek. İşte onun hakkında görüş de isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
Geleneksel “biri efendisine şarap sunacak, öbürü asılıp kuşlar başından yiyecek” yorumu tamamen terk edilmiştir: “yeskî rabbehu hamran” “rabbine gizlilik iletmeye devam edecek”, “yuslebu” ise idam değil “konumunu güçlendirecek” diye çevrilmiştir.
(12/41) “Ey o gizlikte arkadaşlarım ikinizden birine gelince, rabbine gizlilik iletmeye devam edecek, (ikinizden) o diğerine gelince; konumunu güçlendirecek, böylelikle (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek. İşte onun hakkında görüş de isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
Kaynağa git
Müellifin meali“Ey o gizlikte arkadaşlarım ikinizden birine gelince, rabbine gizlilik iletmeye devam edecek, (iki-nizden) o diğerine gelince; konumunu güçlendirecek, böylelikle (kadın) onun başkanlığında her-kese üstün gelecek. İşte onun hakkında görüş de isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
Bölüm sonunda, tahlilin sonucu olarak verilen tam müellif meâli. Metinde 'gizlikte', '(iki-nizden)' ve 'her-kese' gibi dizgi/heceleme bozuklukları var; meâl birebir bırakıldı.
Anlamaya çalıştığımız ayetin mealini vererek bir sonraki ayette daha detaylı bilgiler verilen iki adamın kimler olduğunu tespit etmeye çalışalım.
Kaynağa git
Müellifin mealiİşte onun hakkında görüş isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.
Âyetin son cümlesi için müellifin tercih ettiği karşılık; 'verilecek doğru anlam' ifadesiyle açıkça sahiplenilmiştir. Bölüm başlığı da bu karşılıktan alınmıştır.
Bu açıklamalardan sonra ayetin son cümlesine verilecek doğru anlam ِتَسْ تَفْتِيَان ِفِيه الَّذِي ُالْ َمْر َقُضِ ي İşte onun hakkında görüş isteyeceğiniz o işin zamanına gelindi.”
Kaynağa git
Müellifin mealiikinizden birine gelince; gizlilikleri iletmeye devam edecek
Âyetin birinci cümlesi için müellifin s+k+y kökündeki 'haber iletmek' anlamına dayanarak tercih ettiği karşılık; 'daha isabetli olacaktır' ifadesiyle açıkça sahiplenilmiştir.
Bu açıklamalardan sonra cümlenin anlamının ُرَبَّه فَيَسْ قِي أَحَدُكُمَا أَمَّا خَمْرًا “ikinizden birine gelince; gizlilikleri iletmeye devam edecek” şeklinde olması daha isabetli olacaktır.
Kaynağa git
Müellifin mealiYorumunu sorduğunuz iş böylece kesinleşmiştir
Âyetin son cümlesinin ayrıca ele alınışı. Müellif bu çevirinin bütün meallerde aynı olduğunu, oysa testeftiyâni'nin muzâri olduğunu, dolayısıyla geçmişte kesinleşmiş bir işten değil gelecekte olacak bir olaydan bahsedildiğini söyler.
ِتَسْ تَفْتِيَان ِفِيه الَّذِي ُالْ َمْر َقُضِ ي “Yorumunu sorduğunuz iş böylece kesinleşmiştir” (DİB meali)
Ayetin son cümlesi tüm mealler tarafından bu şekilde çevrilmiştir.
Kaynağa git
Müellifin mealiEy zindan arkadaşlarım! (Rüyanızın yorumuna gelince,) biriniz efendisine şarap sunacak, diğeri ise asılacak ve kuşlar başından yiyecektir. Yorumunu sorduğunuz iş böylece kesinleşmiştir
Bölüm başında, tahlilden önce verilen ve eleştirilen meâl; (DİB meali) diye açıkça etiketli.
“Ey zindan arkadaşlarım! (Rüyanızın yorumuna gelince,) biriniz efendisine şarap sunacak, diğeri ise asılacak ve kuşlar başından yiyecektir. Yorumunu sorduğunuz iş böylece kesinleşmiştir” (DİB meali).
Kaynağa git
Müellifin ism-i mevsûl sayımı: 12/42'den önce Yûsuf sûresinde 4 ism-i mevsûl geçmiştir; 41. âyettekinin merci'i "hakkında görüş istenecek iş"tir, dolayısıyla 42'deki kullanımla ilgisi yoktur.
Bu ayetten önceki ayetlerde 4 tane ismi mevsul geçmiştir. Bunlardan bir tanesi bir ayet önce (41.ayet) hakkında görüş istenecek bir iş için (ki bunun üzerinde durulmuştu), bir tanesi Yusuf için (32.ayet), bir tanesi (23. ayet) müennes (dişil) formda geldiği için buradaki kullanımla alakası yoktur (bunun da üzerinde durmuştuk).
Kaynağa git
Müellifin mealiEy o gizlilikteki arkadaşlarım
Âyetin nidâ cümlesi için müellifin daha önceki bölümlerde verdiği ve burada hatırlattığı karşılık: 'yâ sâhibeyi's-sicn' zindan arkadaşlığı değil, gizlilik/sır ortaklığı bildirir.
Daha önce bu ayetin başında gelen ِالسِّجْ ن ِصَاحِبَي يَا (Ya sahibeyi’s sicni) cümlesinin “ey zindan arkadaşlarım” anlamına gelemeyeceğini ortaya koymuş ve cümleye “Ey o gizlilikteki arkadaşlarım” anlamı vermiştik.
Kaynağa git
Müellifin mealikonumunu güçlendirecek, (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek
Âyetin ikinci cümlesi için müellifin karşılığı: feyusleb 'asılacak' değil, s+l+b kökündeki 'siyasi konumunu güçlendirmek' anlamıyla okunur.
konumunu güçlendirecek, (kadın) onun başkanlığında herkese üstün gelecek” şeklinde cevap vermektedir.
Kaynağa git
Müellifin mealiİşte onun hakkında ikinizin görüş de isteyeceği o işin zamanına gelindi.”
Müellifin önceki bölümlerde temellendirdiği 12/41 karşılığının hatırlatılması; 'testeftiyân' = 'ikinizin görüş isteyeceği' okumasıyla 12/46'daki 'eftinâ' arasında lafzî bağ kurulur. Yaygın meâllerin 'hakkında fetva istediğiniz iş hükme bağlanmıştır' okumasından ayırt edici biçimde farklıdır.
Hatırlanacağı üzere Yusuf 41. ayette şöyle demişti. … İşte onun hakkında ikinizin görüş de isteyeceği o işin zamanına gelindi.”
Kaynağa git
Müellifin mealibiriniz efendisine şarap içirecek
Râzî'nin, zindandaki iki kişinin kralın hizmetçileri olduğunu ispat için delil gösterdiği âyet parçası; müellifin kendi meâli değil, eleştirmek üzere aktardığı tefsir iktibasının içindedir. Âyet numarası metinde '(Yusuf 41)' olarak açıkça yazılıdır.
Soru: Onların kralın hizmetçileri olduğu nasıl anlaşılır? Cevap: Onun, “biriniz efendisine şarap içirecek” (Yusuf 41) yani, (mevlasına, efendisine, kralına) ve “efendine benden bahset” (Yusuf 42) sözleri vasıtasıyla.
Kaynağa git
Müellifin mealiSiyasi konumunu sağlamlaştıracak, (kadın) senin başkanlığında herkese üstün gelecek
İkinci kişiye verilen gelecek haberi; müellifin geleneksel "asılacak ve kuşlar başından yiyecek" okumasından tümüyle ayrılan kendi karşılığı. Gövdede âyet numarası verilmemiştir.
diğerine ise; “Siyasi konumunu sağlamlaştıracak, (kadın) senin başkanlığında herkese üstün gelecek” demiştir.
Kaynağa git
Müellifin mealiefendine gizlilikleri iletmeye devam edeceksin
Müellifin önceki bölümlerdeki kendi okumasının hatırlatılması; geleneksel "biriniz efendisine şarap sunacak" karşılığından tümüyle ayrılır. Gövdede âyet numarası verilmemiştir; muhteva 12/41'e karşılık gelir, bu yüzden numara belirsiz işaretlendi.
Aynı zamanda karşısındaki her iki kişinin de gelecekte karşılaşacağı olaylardan haber vermiş, birine; “efendine gizlilikleri iletmeye devam edeceksin” diğerine ise; “Siyasi konumunu sağlamlaştıracak, (kadın) senin başkanlığında herkese üstün gelecek” demiştir.
Kaynağa git
DİKKAT: Bu izah, ilgili dipnotta müellifin katılmadığı geleneksel açıklama olarak işaretlenmiştir — “Katılmadığımız geleneğin bu açıklaması, ayetlere gelindiğinde detaylandırılacaktır”. Burada yalnız “rüya ile te’vil arasında sembol bağı bulunur” tezini örneklemek için kullanılmıştır. Metinde âyet numarası verilmemiştir.
Zindan arkadaşının rüyasında üzüm sıkmasını, “efendine şarap sunacaksın” şeklinde, diğer zindan arkadaşının başının üstünde ekmek yiyen kuşları ise onun ölmesine bağlamıştır. Yani rüyada görülen sembollerle gerçek hayat arasındaki bağ kurulmuştur.
Kaynağa git