(Babası): 'Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır.' demişti.
(Babası): “Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır” demişti.
(Babası): "Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır" demişti.
(Babası): “Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır” demişti.
Müellifin metodik gerekçesi: geleneksel okuyuşta "şeytan apaçık düşmandır" cümlesi ne bir şey katıyor ne çıkarıldığında bir şey eksiliyor; bu, Kur'an'da boş söz olamayacağı için okuyuşun yanlışlığına delildir.
Yukarıdaki ayeti kıssanın tümünü göz önüne getirip anlamaya çalıştığımızda şeytanın açık düşmanlığı ile ilgili herhangi bir olayın geçmediğini, Yakup’un “şeytan açık düşmandır” sözünün anlama hiçbir katkısının olmadığı görülecektir. Öyleyse Yakup neden, “şeytan açık bir düşmandır” demiştir. Yakup’un şeytan açık düşmandır demesinin anlama bir katkısı olmadığı gibi, kıssayı geleneğin anlattığı şekilde kabul ettiğimizde şeytan apaçık düşmandır sözünü çıkarmanın da anlamdan hiçbir şey götürmediği görülecektir. Yani bu söz anlama bir katkı sunmadığı gibi, göz ardı edildiğinde de anlamdan bir şey kaybettirmemektedir. Haşa boş bir söz gibi olmaktadır.
(Babası): 'Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır.' demişti.
(12/5) (Babası): "Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır." demişti.
(Babası): “Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır” demişti.
“yekîdû leke keyden” mefûlü mutlakı “hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar” diye pekiştirmeli verilmiştir.
(12/5) (Babası): “Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır” demişti.
(Babası): "Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır" demişti.
"Keyd" mefûlü mutlak vurgusuyla "hileli bir yöntemle bir komplo kurmak" diye karşılanmıştır.
(12/5) (Babası): "Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır" demişti.
Müellif Yakup'un bu sözünü bir "temenni" (ümniyye) sayar ve Hac 22/52 ile irtibatlandırır: her resul bir şey tasarladığında şeytan onun tasarısına bir şey bulaştırır.
Yakup en başta “kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar. Çünkü şeytan insanın apaçık düşmanıdır” diyerek bir temennide bulunmuştur. Onun bu temennisi içlerinde haset olan oğullarını tanımasından dolayı idi. Bu temenni aynı zamanda Yakup’un en zayıf noktası olmuştur. İşte şeytan tam da buradan devreye girmiştir.
Müellifin âyete yönelttiği soru; ardından tasnifinde "Yakup'a göre (12/5) şeytan; insanın açık düşmanı olduğu için kardeşlerin Yusuf'a tuzak kurmalarını sağlayacaktır" der.
· 12/5. ayet; “Şeytan insanın açık düşmanıdır.” - Şeytanın düşmanlığı nedir ve bu düşmanlığı nasıl icra etmektedir?
sakın rüyanı kardeşlerine anlatma, sana tuzak kurarlar
Müellifin delili: Yusuf'un rüyası, tebliğ edilmesi gereken bir vahiy değildir; bu yüzden gizlenmesi istenmiştir. Âyet numarası metinde verilmemiştir (Yusuf 12/5).
Bu yüzden Yusuf’a “sakın rüyanı kardeşlerine anlatma, sana tuzak kurarlar” demiştir. Eğer tüm insanlara duyurulması gereken vahiyler olsaydı, Yakup’un bunu herkesten önce kendisinin duyurması gerekmektedir.
sakın rüyanı kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar
Müellifin delili: bu söz, Yusuf'un aynı anneden olmayan kardeşlerinin ona ve öz kardeşine kardeşçe duygular taşımadıklarını, bunun öncesinden devam ettiğini ve Yakup'un bunu bildiğini gösterir.
Yakup’un daha surenin en başında, Yusuf kendisine rüyasını anlatır anlatmaz ona söylediği ilk şey “sakın rüyanı kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar” (Yusuf 5) olmuştu.
(Babası): “Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır” demişti.
Müellif şu soruları soruyor: Yakup daha rüyayı yorumlamadan neden "kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar" demiştir, neden korkmaktadır, neye dayanarak böyle söylemektedir? Cevabı: Yakup, kendisinin rüyadan çıkardığı sonucu kardeşlerin de çıkarabileceğini, üstelik beklentilerine Yusuf'u dâhil etmediklerini bilmektedir.
(Babası): “Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar. Şüphesiz şeytan, insan için apaçık düşmandır” demişti.
Müellif, Yakup'un daha kıssanın başında Yusuf'a kardeşlerinin tuzak kuracağını bildirdiğini hatırlatarak, aynı Yakup'un hemen ardından Yusuf'u aynı oğullara teslim etmesindeki çelişkiyi işaretler. Âyet numarası metinde verilmemiştir; teşhis içeriktendir.
Daha kıssanın başında Yakup’un bizzat kendisi “rüyanı kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar” diyerek Yusuf için en büyük tehlikenin diğer oğulları olduğunu bildirmişti.
Müellif bu uyarıyı, husumetin baba sevgisiyle açıklanamayacağının ilk delili sayar. Ayrıca Allah sonraki elçinin adını vahyetseydi Yakup bunu gizleyemeyeceği için, bu uyarı adın vahiyle bildirilmediğini gösterir. Metinde âyet numarası verilmemiştir.
Yusuf’un rüyasını dinleyen Yakup’un ilk sözü “kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar” şeklinde olmuştur. Bir rüyadan dolayı küçük kardeşe tuzak kurmanın baba sevgisini kıskanmayla hiçbir alakası yoktur.
Müellif, Yakup'un bu sözünden diğer oğullarının resullük beklentisi içinde olduğunu bildiği sonucunu çıkarır. Metinde âyet numarası verilmemiştir; muhtevaya göre Yûsuf 12/5 olması kuvvetle muhtemeldir, bu yüzden belirsizlik bayrakları açılmıştır.
Yusuf gördüğü rüyasını babasına anlattığında Yakup’un söylediği ilk şey “sakın kardeşlerine anlatma” olmuştu. Onun bu sözü diğer oğullarının resullük beklentisi içinde olduğunu bildiğini göstermektedir.
rüyanı kardeşlerine anlatma sana hileli bir düzen kurarlar
Ya'kûb'un Yûsuf'a tembihi (Yûsuf 12/5) metin içinde numara verilmeden anılmaktadır; sahiplenme işareti yoktur. Müellif bunu, Yûsuf'un Mısır'da kimliğini gizlemesinin makul ve gerekli olduğunun gerekçesi olarak kullanır.
Çünkü henüz resul olmamıştır ve babası daha en başında “rüyanı kardeşlerine anlatma sana hileli bir düzen kurarlar” demiştir.
Müellifin es-sicnu = 'saklı tutulan' okumasının dayanağı: Ya'kûb'un rüyayı gizleme emri. Bölümde âyet numarası verilmemiştir; içerik Yûsuf 12/5'e işaret etmektedir.
Resul olacağını bildiren Rabbin burhanı olan rüyayı gördüğünde babası ona hemen; “sakın rüyanı kardeşlerine anlatma” demişti. Bu emir Yusuf’un resul olmadan resul olacağını açıklamama üzerineydi. İşte Yusuf’un sakladığı o şey bu olmaktadır.
sakın rüyanı kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar
Yakup'un Yûsuf'a ilk sözünün kısmî karşılığı; müellif bunu Yakup'un sûrenin başından beri oğulları hakkında endişeli olduğunun delili sayar. Bölümde âyet numarası YAZILI DEĞİLDİR (yalnız 'surenin en başından beri' denir), bu yüzden ayet_no_belirsiz ve dogrulama_gerekli TRUE. Kaynağı ve sahiplenme işareti belirtilmediği için alıntı/belirsiz sayıldı.
Yusuf gördüğü rüyayı kendisine anlattığında söylediği ilk şey “sakın rüyanı kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar” olmuştu.
Yakup’un “kardeşlerine anlatma” uyarısı, oğullarının yapısını bilmesinin ve onlardan ayrıca söz almasının gerekçesi olarak kullanılır. Metinde âyet numarası verilmemiştir.
Daha Yusuf’un rüyasını duyar duymaz “kardeşlerine anlatma” diyen Yakup, oğullarının nasıl bir yapıda olduklarını herkesten daha fazla bilmektedir.
Dedi ki “Yavrucuğum! Rüyanı kardeşlerine anlatma; sana bir tuzak kurarlar. Çünkü Şeytan insanın açık düşmanıdır.
Numaralı blok içinde yer almasına rağmen bu karşılık DİB meâline neredeyse birebir yakındır ve müellifin külliyattaki kendi 12/5 meâlinden ('Evladım! Rüyanı kardeşlerine kıssa etme. Yoksa, hileli bir yöntemle sana bir komplo kurarlar') farklıdır. Sahiplenme işareti bulunmadığı için ölçüt gereği alinti sayıldı; kaynak metinde etiket yok.
(5) Dedi ki “Yavrucuğum! Rüyanı kardeşlerine anlatma; sana bir tuzak kurarlar. Çünkü Şeytan insanın açık düşmanıdır.
Müellif, rüya yorumunun Yûsuf'a öğretilecek özel bir bilgi olamayacağını savunur: bunu babasından öğrenebilirdi; kardeşleri de rüyayı yorumlayabilecek kapasitededir. Âyet "bir önceki âyet" diye anılır, numara verilmez; bölüm içinde bu Yûsuf 12/5'e karşılık gelir. Meâl parçası için kaynak ya da açık sahiplenme ifadesi bulunmadığından alıntı sayılmıştır.
Hatta bir önceki ayette geçen “rüyanı kardeşlerine anlatma sana tuzak kurarlar” cümlesinden Yusuf’un kardeşlerinin de rüyayı babaları gibi yorumlayabilecek kapasitede oldukları anlaşılmaktadır.