(12/3) Sana vahyettiğimiz işte bu (Arapça) Kur’an’la, bundan önce iç yüzünü bilmeyenlerden487 biri olduğun kıssaların en güzelini sana biz anlatıyoruz.

Yusuf suresinin 12/3 ayetinde “bundan önce sen bundan gafildin” şeklinde bir ibarenin gelmesi Allah resulünün bu kıssadan hiç haberinin olmadığını değil, Kur’an’da anlatıldığı şekliyle haberinin olmadığını kast ediyor olmalıdır.

İşte bu yüzden anlamaya çalıştığımız Yusuf suresinin 3.ayeti Muhammed (a.s) ve en azından vahyin ilk muhataplarının Yusuf kıssasından habersiz olduklarını, hiç bilmediklerini değil, Yusuf’u bilmekle birlikte onun kıssasının Kur’an’da anlatıldığı şekliyle olduğunu bilmediklerini göstermektedir.

Tüm bu sebepleri bir araya getirdiğimizde Yusuf suresinde geçen َلَمِن َالْغَافِلِين (le minel gafilin) cümlesinin “sen bundan habersizdin” şeklinde anlaşılmayacağı ortaya çıkmaktadır.

Çünkü bu kelime mealler tarafından genelde “sen bu kıssadan tamamen habersizdin” şeklinde çevrilmiş ve Muhammed (a.s)’in Kur’an inmezden önce Yusuf’u hiç bilmediği onunla ilgili herhangi bir kıssa duymadığı sonucuna gidilmiştir.

(12/3) Sana vahyettiğimiz işte bu (Arapça) Kur'an'la, bundan önce iç yüzünü bilmeyenlerden[1] biri olduğun kıssaların en güzelini sana biz anlatıyoruz.

Onun dışında anlatılan ya da izi sürdürülen şeylerin ilahi kökenli olduğunu belirtmek için Yusuf 12/3 de olduğu gibi hep “biz” failiyle gelmiştir.

(12/3) Sana vahyettiğimiz işte bu (Arapça) Kur'an'la, bundan önce iç yüzünü bilmeyenlerden489 biri olduğun kıssaların en güzelini sana biz anlatıyoruz.

Tefsir müellifleri 3. ayette geçen “sen bu kıssadan gafildin” ibaresinin açıklaması sadedinde … Muhammed (a.s)’in resullük deliline bağlayarak şunları söylemektedirler. Yahudi alimleri müşriklerin ileri gelenlerine şöyle dedikleri rivayet edilmiştir. “Hz. Muhammed’e, Yakup’un ailesinin Şam’dan Mısır’a niçin gittiklerini ve Yusuf’un kıssasını sorun.” İşte bunun üzerine Cenab-ı Hak, bu ayetleri indirdi … Daha sonra Cenab-ı Hak “Sen ise daha evvel bundan hiç haberdar olmayanlardan idin” buyurmuştur. Yani biz sana vahyetmezden önce Yusuf ve kardeşlerinin kıssasını bilmiyordun demektir. Çünkü Hz. Peygamber (s.a.s) bunu, ancak vahiy sayesinde öğrenmiştir.328

(3) Sana vahy ettiğimiz bu Kur’an’da kıssaların en güzelini sana biz anlatıyoruz. Oysa sen bundan önce elbette (kıssanın böyle olduğuna dair) gafillerden biriydin.

Mesela; bu kıssaya neden "ahsenel kasas-kıssaların en güzeli" dendiği sorulmuş ve şu cevaplar verilmiştir. Bu kıssanın ihtiva ettiği ibret ve hükümler diğer kıssalarda yoktur. (…) Kıssada sözü edilen herkesin mutlu sona ulaşmasından dolayı kıssaya kıssaların en güzeli denmiştir. (…) Bu cevapların hepsi rivayetlerin içinden derlenip toparlanmış ama kıssaya neden "kıssaların en güzeli" dendiği Kur'an'a sorulup cevabı da onun vermesine müsaade edilmemiştir.

Anlaşılan o ki Yüce Allah’ın “kıssaların en güzelini biz sana anlatıyoruz” buyruğu müfessirlerimizi tatmin etmemiş, bulabildikleri tüm malzeme ile (haşa) Yüce Allah’ın eksik bıraktığı kıssayı tamamlamışlardır.(!)

Tefsirlerimizin hemen hemen hepsi bu surenin inmesi ile ilgili ise şu rivayeti aktarmaktadırlar. Rivayet edildiğine göre Said b. Cübeyr şöyle demiştir. “Allah Teala, Hz. Muhammed (s.a.s)’e Kur’an’ı indirip, O da kavmine okuduğunda, onlar, “Ya Resulellah, keşke bize kıssa anlatsan” dediler de işte bunun üzerine bu sure indi. Buna göre Mekkelilerin Yusuf kıssasından hiç haberi yoktur ve bu kıssanın indirilmesi Mekkelilerin kıssa dinleme isteği üzerinedir. Çok eski zamanlardan beri bilinen bu kıssanın Mekkeliler ve hatta Muhammed (a.s) tarafından duyulmamış ve bilinmiyor olması tuhaftır.

Kur'an'ın "kıssaların en güzeli" dediği bu sure aynı zamanda, bir kıssanın başından sonuna kadar bir seferde anlatıldığı tek suredir.

Kur’an Allah resulüne indirilmeseydi O’nun ne Kur’an’dan ne de içinde bahsedilenlerden Kur’an’ın anlattığı gibi haberdar olması mümkün değildi. […meal…] Bu durumda Kur’an haberdar etmez ise asla bilinemeyecek konular üzerinde Allah resulünü açıklayıcı olarak görmek mümkün olabilir mi?

Mesela Kur'an daha Yusuf kıssasını anlatmadan Allah, resulüne şunu söylemektedir. Şimdi, vahyettiğimiz bu âyet kümeleriyle sana hikâyelerin en güzelini anlatacağız. Oysaki daha önce sen bundan tamamen habersizdin.

Bunun yanında Yüce Allah, Yusuf kıssasını hiçbir sureyi tanımlamadığı şekilde tanımlamakta ve bu kıssaya “ahsenü’l kasas” (kıssaların en güzeli) demektedir.