Evinde bulunduğu kadın (gönlünü ona kaptırıp) ondan arzuladığı şeyi elde etmek istedi ve kapıları kilitleyerek, “Haydi gelsene!” dedi. O ise, “Allah’a sığınırım, çünkü o (kocan) benim efendimdir, bana iyi baktı. Şüphesiz zalimler kurtuluşa eremezler” dedi (DİB meali)

Buraya kadar denilenleri daha önce ele aldığımız ayetlerde söylediklerimizle beraber toparlayacak olursak; ele aldığımız 23. ayetin ilk cümlesi içeriği sonradan bildirilecek bir sorgulamayla başlamaktadır ve cümlenin Türkçedeki ifadesi aşağıdaki gibi olmalıdır. “O esnada… O (Yusuf), onun evindeyken (kadın) kendisi hakkında onu ısrarla sorguladı...”

Bu açıklamalardan sonra incelediğimiz kelimenin geçtiği 23. ayetin ilk cümlesinin anlamının şu şekilde olması gerekmektedir. ِوَرَاوَدَتْهُ الَّتِي هُوَ فِي بَيْتِهَا عَنْ نَفْسِه O esnada O (Yusuf) onun evindeyken, (kadın) nefsi hakkında ısrarla onu sorguladı.

(12/23) O esnada, (Kadın) kapıları sıkıca kilitleyip “haydi anlatsana” diyerek onu (Yusuf’u) kendisi hakkında ısrarla sorguladığında, o (Yusuf), onun (kadının) evindeydi. (Yusuf da) Şüphesiz ki konumumu ihsan eden rabbim, kendisine sığınılan Allah’tır. Bundan dolayı o zalimler (kardeşler) asla başaramayacaklar” demişti.

Bu mealde ilk cümleyi “O esnada…” şeklinde belirtmemizin sebebi ayette geçen الَّتِي elleti ismi mevsulünden dolayıdır. Çünkü Arapçadaki ismi mevsullerin ana görevi iki cümle arasında bağ kurmaktır. Yine ismi mevsullerin iki cümle arasında bağ kurdukları kendilerinden sonra gelen ve “sıla cümlesi” denilen cümleden anlaşılmaktadır. İsmi mevsullerin müennes olması durumunda kendilerinden sonra gelen cümlenin de müennes olması gerekmektedir. Ayete bakıldığında الَّتِي elleti ismi mevsulünden sonra, olması gereken sıla cümlesinin olmadığı görülecektir. Bu yüzden 23. ayetin hangi ayete bağlandığı bir soru işareti olarak kalmış ve bizde bunu “O esnada…” şeklinde meale yansıtmıştık.

Hatırlanacağı üzere 23. ayeti işlerken özellikle ayette geçen الَّتِي elleti ismi mevsulünden dolayı ayetin öncesi olması gerektiğini söylemiş ve şu meali uygun görmüştük.

Ayette geçen "kapılar" kelimesinin bilinen manada açılıp kapanan kapılar olduğu hemen öncesinde gelen "kilitledi" fiilinden anlaşılmaktadır. Yani bilinen manadaki kapıları kadın kilitlemiş ve Yusuf da bunu görmüştür. Kadının kapıları neden kilitlediği sorusunun cevabı ayetin içinde bulunmamaktadır. Bu sorunun cevabının kıssanın ilerleyen bölümlerde geleceğini göstermektedir.

Bilinen Yusuf kıssasının aksine ayette kadın ve Yusuf arasında geçen olayların kadının Yusuf ile zina girişimi olduğunu belirtecek en ufak bir delil yoktur. Yaşanan olay tam olarak ısrarlı bir sorgulamadır. Bu sorgulama kadının evinde olmaktadır ve kadının evinde üç veya daha fazla kapı vardır.

Tıpkı 21. ayette olduğu gibi bu ayette de bir kadından bahsedilmekte ama kadın hakkında tanıtıcı hiçbir bilgi verilmemektedir... Çünkü ayette bahsedilen kadının birisinin karısı olduğuna dair hiçbir bilgi bulunmadığı gibi evli olduğuna dair bile herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Hatta olaylardaki kişinin kadın olduğu kullanılan zamir ve fiillerin müennes (dişil) olmasından anlaşılmaktadır.

Buraya kadar yaptığımız alıntılarda müfessirlerimizin iki ayette (Yusuf 12/23-24) anlatılan olayların, özellikle 24. ayette lekad hemmet bihi ve hemme biha şeklinde geçen cümleden yola çıkarak, Yusuf'un neredeyse zina yapmak üzere olduğu sonucuna vardıklarını aktarmıştık. (Haşa) Yusuf'a elbiselerini soydurup, kadının bacakları arasına oturtan rivayetleri buna delil olarak getirdiklerini göstermiştik.

Buraya kadar yaptığımız açıklamalardan sonra 23.ayete daha isabetli olduğunu öngördüğümüz meali vererek bir sonraki ayete geçebiliriz. O esnada, (Kadın) kapıları sıkıca kilitleyip "haydi anlatsana" diyerek onu (Yusuf'u) kendisi hakkında ısrarla sorguladığında, o (Yusuf), onun (kadının) evindeydi. (Yusuf da) Şüphesiz ki konumumu ihsan eden rabbim, kendisine sığınılan Allah'tır. Bundan dolayı o zalimler (kardeşler) asla başaramayacaklar" demişti.

Bu ayette Yusuf'a ait (…) "çünkü konumumu bana bahşeden rabbim odur" cümlesinde kullandığı "Rabbim" kelimesi etrafında bir hayli tartışmalar olmuştur. Birçok meal ve tefsir uleması, Yusuf'un bu kelimeyi kendisini pazardan satın alan ve o an karşısında bulunan kadının kocası için sarf ettiğini söylemişlerdir.

Ayette geçen ve genelde ne mealler tarafından ne de tefsirler tarafından önemsenmeyen ve belki de olayın etrafında süs kelimeler olarak görülen (…) "o kapıları kilitledi" ifadesi üzerinde durmak, olayın ilerleyen bölümlerini daha iyi anlamamızı sağlayacaktır.

Evinde bulunduğu kadın (gönlünü ona kaptırıp) ondan arzuladığı şeyi elde etmek istedi ve kapıları kilitleyerek, "Haydi gelsene!" dedi. O ise, "Allah'a sığınırım, çünkü o (kocan) benim efendimdir, bana iyi baktı. Şüphesiz zalimler kurtuluşa eremezler" dedi (DİB meali)

Bu açıklamalar ışığında ele aldığımız cümleye daha isabetli olduğunu öngördüğümüz anlamı vererek ayetin devam cümlelerini anlamaya çalışalım. “O esnada… O (Yusuf), onun evindeyken kendisi hakkında (kadın) onu ısrarla sorguladı...”

İşte tüm bunlar bu cümlede herhangi bir cinsel temanın olmadığını, olayın sanıldığından çok farklı olduğunu göstermektedir. Cümlenin içinden ve hatta sonrasında gelen kelimelerden bu kadının Yusuf’a karşı cinsel bir arzu duyduğu, Yusuf’un da bu arzuya karşılık verdiği anlamını çıkaracak en ufak bir delil yoktur. Hepsinden öte bir kadının bir erkekle, erkek istemediği halde zina yapabilmesi fiziki olarak mümkün değildir.

Meallerin ِنَفْسِه ْعَن بَيْتِهَا فِي َهُو الَّتِي ُوَرَاوَدَتْه cümlesini çoğunlukla “evinde bulunduğu kadın onun nefsinden murad almak istedi” çevirisindeki “nefsinden murat almak” ifadesinin ne anlama geldiği belli değildir. Ne anlama geldiği belli olmayan bu çeviri hep “kadın onunla zina yapmak istedi” anlamı kast edilerek çevrilmiştir. Bu şekilde çeviri hep “nefs” kelimesine yüklenen olumsuz anlamların sonucudur. Oysa ayette nefs kelimesi Yusuf’un ahlakı, kişiliği, inancı, anlayışı, düşünce yapısı kısacası her şeyini kast etmektedir.

ayette geçen ُوَرَاوَدَتْه kelimesine “kadın ona şehvet duydu” manası verdiğimizde fiilin geldiği bab gereği Yusuf’un da aynı fiile ortak olması yani işdeş olması gerekmektedir ki (haşa) bu Yusuf da kadının şehvetine ortak oldu, karşılık verdi anlamına gelmektedir. Kaldı ki ayetin devamında gelen “kapıları kilitledi” şeklindeki ifadeden fiilde bir zorlama işareti olduğu için asla bu anlamın verilemeyeceğini de belirtmiştik.

Bu ayetlerde anlatılan olayların öncesi olduğunun bir başka delili ise بَيْتِهَا beytiha kelimesine birleşmiş olan هَا ha zamiridir. (…) İşte bu durum ayette anlatılan olayın bir öncesinin olduğunu ve bunun sonradan bize anlatılacağını göstermektedir (Zamirlerin bu kullanımıyla ilgili 25. ayette daha detaylı bilgi verilecektir).

Yukarıdaki ayetin Arapça metnine bakıldığında cümle içinde (الَّتِي) elleti ism-i mevsul’un (ilgi zamirinin) olduğu görülecektir. İşte cümledeki sorun bu ismi mevsulden sonra gelen cümlededir. (…) Bu cümlede daha önce bilgi verdiğimiz ism-i mevsullerin kurallarından hiçbiri bulunmamaktadır.

Bu kelimenin incelediğimiz Yusuf 23. ayetindeki kullanımı da bu anlama gelmektedir. Çünkü hemen ilk cümlenin devamında “kapıları kilitledi” şeklinde gelen ibareden bir zorlamanın olduğu anlaşılmaktadır.

Evinde bulunduğu kadın (gönlünü ona kaptırıp) ondan arzuladığı şeyi elde etmek istedi (DİB meali); Anlamaya çalıştığımız ayetin ilk cümlesi neredeyse tüm mealler tarafından bu meale yakın şekilde çevrilmiştir.

Yüce Allah bu iki ayette hiçbir tanıtıcı özellik vermeden bir kadının ve sadece “o” (hüve) zamiri ile belirttiği Yusuf arasında geçen bir olaydan haber vermektedir.

Bulunduğu evin kadını, ısrarla ondan yararlanmak istedi. Bütün kapıları kapadı. "Haydi, gel" dedi. Yusuf: "Allah'a sığınırım. O benim Rabbimdir. Benim mesvamı ihsan etti. Çünkü yanlış yapanlar umduklarına kavuşamazlar" dedi (DİB meali).

Cümleyi tam olarak Türkçeye çevirecek olursak ِنَفْسِه ْعَن بَيْتِهَا فِي َهُو الَّتِي ُوَرَاوَدَتْه “O (Yusuf), onun evindeyken (kadın) kendisi hakkında onu ısrarla sorguladı, o (sorgulama) ki… “ şeklinde olmak durumundadır. Yani cümlenin sonunda “o (sorgulama ki…” şeklinde belirttiğimiz noktalama işaretleri, bu cümlenin kıssanın başka bir yeriyle bağı kurulmadan anlaşılamayacağını göstermektedir.

O esnada O (Yusuf) onun evindeyken, (kadın) nefsi hakkında ısrarla onu sorguladı. Bu şekilde anlam verdiğimiz bu cümlede üzerinde durulması gereken çok önemli bir hususun daha anlaşılması gerekmektedir.

ortaya çıkan anlam kadın ve “Yusuf karşılıklı olarak birbirlerinden murat almak istedi” ya da “kadın Yusuf’u ayartmaya çalıştı, Yusuf da bu ayartmaya olumlu karşılık verdi” şekline gelecektir. Aslında tefsirlerimiz ve meallerimiz zaten olayın tam da bu şekilde geliştiğini yani kadının Yusuf’a, Yusuf’un da kadına meyli olduğunu söylemişlerdir.

Fakat kocasının evlat edinmeyi düşündüğü çocuğa büyüdüğünde âşık olan, aşık olmayla kalmayıp onunla zina etmek için can atan, evin kapılarını kilitleyip zinaya davet eden, Allah’ın burhanını görmese Yusuf’un da ona meylettiği kadın yine Aziz’in karısıdır (Yusuf 23, 24).

Ele aldığımız … fes’te’seme kelimesi aynı zamanda 23. ayete meal ve tefsir müelliflerinin yukarıdaki gibi verdikleri mananın mümkün olamayacağını göstermektedir.

23. Ayet: Aziz (yönetici) kadın yaşanan bu olay üzerine danışmanı olan Yusuf’u evine götürmüş, kimsenin kendilerini rahatsız etmemesi için kapıları kilitleyerek her şeyi anlatmasını emretmiştir. Yusuf Mısır’a gelmeden önceki hayatıyla ilgili başından geçen her şeyi kadına anlatmış ve kardeşlerinin asla amacına ulaşamayacaklarını söylemiştir.

23. ayet; Yusuf’a göz koyan Aziz’in karısı, onunla zina yapmak için evin kapılarını sıkı sıkıya kapatır ve Yusuf’a haydi gel diyerek zinaya hazır olduğunu bildirir.

23. ayette Yusuf'un kurduğu 3 cümle onun kardeşleri ile arasında yaşadığı olayların özeti mahiyetindedir. Yani Yusuf hayatının Mısır'a gelmeden önceki bölümünü anlatmıştır. Yusuf'un kurduğu cümleler üzerine kadının buna çok üzülmesi o olayları ilk defa duyduğunu göstermektedir.

Hatırlanacağı üzere 23. ayeti işlerken sorgulayan kadın hakkında بَيْتِهَا beytiha kelimesinde هَا ha zamirinin kullanıldığını ve bu zamirin marife bir ismi göstermesi gerektiğini ama ayette ve ayetten önce herhangi marife bir ismin geçmediğini, dolayısıyla 23. ayette geçen kadının kimliği ile ilgili açıklamamın sonradan gelmesi gerektiğini de belirtmiştik. İşte 30. Ayetten, 23. ayette Yusuf'u sorguya çeken kadının Aziz kadın olduğunu öğrenmekteyiz.

Önceki ayetlerdeki olaylar anlatılmadan önce Yüce Allah bize, sadece mekânı tanıtmakla kalmamış, aynı zamanda mekânda üç veya daha fazla kapı olduğunu ve bu kapıların kadın tarafından kilitlendiğini bildirmişti.

Yusuf kadının kendisini sorgulamasına kendisi hakkında bilinmesi gereken her şeyi hatta hadım olduğunu bile anlatarak karşılık vermiştir.

Zaten ayette müfred, müennes olarak gelen ism-i mevsulünün, kendisinden sonra gelmesi gereken sıla cümlesinin olmaması ve aid zamirinin bulunmaması, anlatılan olayın kıssanın başka bir yeriyle bir bağının olduğunu yani bu olayın öncesi olduğunu göstermektedir. İsm-i mevsulün bu durumda olması aynı zamanda bahse konu olan kadının tanıtımının da daha sonradan yapılacağını göstermektedir.

O esnada, (Kadın) kapıları sıkıca kilitleyip "haydi anlatsana" diyerek onu (Yusuf'u) kendisi hakkında ısrarla sorguladığında, o (Yusuf), onun (kadının) evindeydi. (Yusuf da) Şüphesiz ki konumumu ihsan eden rabbim, kendisine sığınılan Allah'tır. Bundan dolayı o zalimler (kardeşler) asla başaramayacaklar" demişti.

Tüm bunlardan sonra Yusuf suresindeki ayete dönecek olursak. Kadın her türlü hazırlığı yapmış, kapıları kilitlemiştir. Bu durumda kadın niyet halinde değil, isteğini gerçekleştirme halindedir.

"O zalimler (kardeşler) asla başaramayacaklar." Bu cümlede geçen (…) ezalimune kelimesinin başında harf-i tarif yani ال takısı olması, bahse konu olan zalimlerin bilinir olmasını gerekli kılmaktadır.

Bu durumda Yusuf kadının "haydi anlat" demesine karşılık "Allah tek sığınaktır" demiş olmaktadır. Aslında Yusuf'un kadının "haydi anlatsana" dedikten sonra kurduğu cümlelere baktığımızda daha önce yaşadıklarının bir özetini yapmış olduğunu görürüz.

Kale maazallah; "Allah'a sığınırım" dedi. (Yusuf 23)

Ayetin başında geçen (…) veravedethu kelimesinin anlamının "ısrarla soruşturmak" anlamına gelmesi ve Yusuf'un da aynı fiile işdeş olmasından dolayı (…) heyteleke ifadesinin anlamının, bir şeye teşvik etme anlamından yola çıkarak "haydi anlatsana" şeklinde olması daha isabetli olmaktadır. Bu ibareden sonra Yusuf'un konuşmuş olması ve konuşurken kullandığı kelimelerin onun yaşadıkları ile alakalı olması bu anlamın daha doğru olduğunu göstermektedir.

Yûsuf’un, evinde kaldığı kadın, onun nefsinden gönlünü tatmin etmek istedi.669

•. Evinde bulunduğu kadın ondan murad almak istedi.658

İşte anlamaya çalıştığımız cümlenin başındaki ُوَرَاوَدَتْه ravadethu “(kadın) onu sorguladı” kelimesinden sonra gelen الَّتِي elleti ilgi zamiri normal olarak sorgulamayı yapan bu kadının tanıtılması içindir ve önceki fiil ile ilgi zamiri birlikte okunduğunda الَّتِي ُوَرَاوَدَتْه “(kadın) onu sorguladı, o kimse ki…” şeklindedir.

Evinde bulunduğu kadın ondan murad almak istedi.646

Cümlenin “onu ayartmaya çalıştı” şeklinde kullanımı mümkündür. Fakat bu kullanımın bile cinsel içerik taşıması için, ifadenin öncesinde ya da sonrasında destekleyici kelimeler olması, kast edilen şeyin cinsel içerik taşıdığını belirtir yardımcı kelimelerin bulunması gerekmektedir. Çünkü aynı ibare “onu (herhangi) bir şeye ikna etmeye çalıştı” anlamına da gelmektedir.

Derken, evinde bulunduğu kadın arzusunu onunla tatmin etmek için onu baştan çıkarmak istedi.668

Ve [olacak bu ya,] barındığı evin kadını [kendini o’na karşı duyduğu arzuya kaptırıp] o’nun gönlünü çelmek istiyordu.667

Evinde bulunduğu kadın onu baştan çıkarmak istedi.666

•. Evinde bulunduğu kadın (gönlünü ona kaptırıp) ondan arzuladığı şeyi elde etmek istedi.665

•. Evinde bulunduğu kadın, onunla ilişkiye girmek istedi.664

•. Evinde bulunduğu kadın, onu elde etmek istedi.663

•. Yûsuf’un bulunduğu evdeki kadın, Yûsuf’un kendisine yaklaşmasını istedi.662

•. Evinde bulunduğu kadın onun kendisine yaklaşmasını istedi.661

•. Evinde bulunduğu kadın, Yûsuf’a yakınlık gösterip hile yaparak sahip olmaya kalkıştı.660

•. Bulunduğu evin kadını, ısrarla ondan yararlanmak istedi.659

Yûsuf’un, evinde kaldığı kadın, onun nefsinden gönlünü tatmin etmek istedi.657

Derken, evinde bulunduğu kadın arzusunu onunla tatmin etmek için onu baştan çıkarmak istedi.656

Ve [olacak bu ya,] barındığı evin kadını [kendini o’na karşı duyduğu arzuya kaptırıp] o’nun gönlünü çelmek istiyordu.655

Evinde bulunduğu kadın onu baştan çıkarmak istedi.654

Evinde bulunduğu kadın (gönlünü ona kaptırıp) ondan arzuladığı şeyi elde etmek istedi.653

Evinde bulunduğu kadın, onunla ilişkiye girmek istedi.652

Evinde bulunduğu kadın, onu elde etmek istedi.651

Yûsuf’un bulunduğu evdeki kadın, Yûsuf’un kendisine yaklaşmasını istedi.650

Evinde bulunduğu kadın onun kendisine yaklaşmasını istedi.649

Evinde bulunduğu kadın, Yûsuf’a yakınlık gösterip hile yaparak sahip olmaya kalkıştı.648

Bulunduğu evin kadını, ısrarla ondan yararlanmak istedi.647

23. ayet; َمَثْوَاي َأَحْ سَن Benim mesvamı ihsan etmişti. (…) 21. ayette Yusuf'un Mısır'a ilk defa geldiği belirtilmişti. Onun Mısır'da kendisine ait bir mesvasının (barınacak, ikamet edilecek yer) olması mümkün değildir. (…) 23. ayette ise Yusuf bu duruma kavuşmuş olduğunu yani özgürleştirilmiş olduğunu beyan etmektedir.

bir tanesi (23. ayet) müennes (dişil) formda geldiği için buradaki kullanımla alakası yoktur (bunun da üzerinde durmuştuk)

Zaten kendisini sorgulayan Aziz kadına hep Mısır’a köle olarak gelmezden önceki durumundan bahsetmiştir. (23-24 ayetler)

Müfessirlerimizin daha önce işlediğimiz 23. ayette geçen … cümlesine“kadın onu arzulamıştı, eğer rabbinin burhanını görmeseydi O da onu arzulamıştı” şeklinde bir anlam verdiklerini ve buradan yola çıkarak (haşa) Yusuf’un; şalvarının kuşağını ve uçkurunu çözdüğünü, kadının bacakları arasına bir kocanın eşinin bacakları arasına oturur gibi oturduğunu, tam zina yapmak üzere iken gördüğü burhanla zinadan alıkonulduğunu söylediklerini aktarmıştık.

Bir zamanlar köle olmak demek aslında hadım edilmiş olmak demektir. Çünkü köleliğin en bariz alameti hadım edilmiş olmaktır. Yusuf kendisini sorgulayan Aziz kadına hadım olduğunu dahi anlatmıştır. Çünkü anlatırken kardeşleri hakkında Bundan dolayı; “o zalim (kardeş)'ler asla başaramayacaklar” şeklinde bir söylemde bulunmuştur. Kardeşlerinin onu hadım etmesi Resullüğün ona verilmesini engellemek içindi...

Yusuf’u satın alan ülkenin vezirinin karısı Yusuf’a göz koymuş ve onunla zina yapmak istemektedir. Bir gün evin tüm kapılarını kilitlemiş ve Yusuf’u haydi gel diyerek zinaya davet etmiştir. Aslında kadına karşı bir meyli olan Yusuf o anda Rabbin bir burhanını görerek, son anda kadınla zina yapmaktan vazgeçmiştir. (23-24 ayetler).

Yusuf onun evinde olduğu sırada tüm kapıları kilitlemiş ve “haydi gel” diyerek Yusuf’u zinaya davet etmiştir.

Bu cümle içinde geçen kelimelerin birçoğu üzerinde birkaç ayet önce durmuştuk. 23. Ayette, fakat başka bir bab'ta geçen "erade" fiili üzerinde de detaylıca durmuştuk. Bu kelime "gerçekleşmemiş istek, tasarlanan şey" anlamına gelmektedir.

"Çünkü o konumumu bana bağışlayan rabbimdir."

Ama ayetin hemen devamına baktığımızda Yusuf, “Konumumu en güzel kılan rabbim tek sığınaktır” demekte ve asla böyle bir meylinin olmadığını göstermektedir.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِي هُوَ فِي بَيْتِهَا عَنْ نَفْسِهِ وَغَلَّقَتِ الْأَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ

(12/23) O esnada, (Kadın) kapıları sıkıca kilitleyip "haydi anlatsana" diyerek onu (Yusuf'u) kendisi hakkında ısrarla sorguladığında, o (Yusuf), onun (kadının) evindeydi. (Yusuf da) Şüphesiz ki konumumu ihsan eden rabbim, kendisine sığınılan Allah'tır. Bundan dolayı o zalimler (kardeşler) asla başaramayacaklar" demişti.

Yusuf bu durumu Aziz kadına başından geçenleri anlatırken “o zalimler başaramayacak” (12/23) şeklinde ifade etmiştir.

Burada bir hatırlatma yapmakta fayda vardır. Biz 23 ve 24. ayeti incelerken, Yu

Nitekim Yusuf Aziz kadın tarafından sorgulanırken bunu gündeme getirmiş ve; … “Çünkü o zalimler (kardeşler) asla başaramayacak!” (Yusuf 23) demişti.

Evine götürmüş, kapıları kilitleyerek anlatılmamış ne varsa anlatmasını istemişti. Yusuf, kardeşlerinin kendisini hadım etmesi de dahil her şeyi kadına anlatmış ve kadında bunları içi parçalanarak dinlemişti.

O daha gulam çağında “Maazallah” Allah tek sığınaktır” demiş biridir.