İlişkili kavramlar
Ahid / Mîsâk
Dilbilgisi (gramer)
Dîn
Esbât (İsrâîl sıbtları)
Esbât (İsrâîl sıbtları)
Evlât terbiyesi
İbrâhîm
İlâh (ma'bûd)
İshâk
İslâm
İsmâîl
İsmâîl
İsrâiloğulları (Benî İsrâîl)
Kadın
Kıssa (anlatı)
Kulluk (Abd · Ubûdiyet)
Künye ve lakap (elkâb)
Meal tenkidi
Millet-i İbrâhîm (Hanîflik)
Nebî
Nifak / münâfık
Ölüm
Tefsir / Te'vîl
Tevhid
Ya'kûb (İsrâîl)
Ya'kûb (İsrâîl)
Ya'kûb (İsrâîl)
Müellifin kendi meali · 2
Yakup ölüme hazırlandığı zaman
Yoksa siz bir zamanlar Yakup’un ölüme hazırlanmasının şahitleri miydiniz. Hani oğulları için benden sonra neye kul olacaksınız” demişti de onlar “ataların İbrahim, İsmail, İshak’ın da ilahı olan, otoritesinde benzersiz senin ilahına kul olacağız ki biz zaten ona şartsız teslim olanlarız.
Alıntıladığı mealler · 8
Yakub’un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, “Benden sonra neye kul olacaksınız” diye sordu. Onlar, “Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O’na teslim olmuş kimseleriz!” dediler.
tüm mealler (yaygın meal)
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Hadım Edilen Nebî — Yusuf 1
güven 0,95
Yakub’un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, “Benden sonra neye kul olacaksınız?” diye sordu. Onlar, “Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O’na teslim olmuş kimseleriz!” dediler.
belirsiz
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Hadım Edilen Nebî — Yusuf 1
güven 0,95
Yakub'un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, "Benden sonra neye kul olacaksınız?" diye sordu. Onlar, "Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O'na teslim olmuş kimseleriz!" dediler.
belirsiz
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Yorgun Maymunlar Günü — Sebt (Şabat)
güven 0,95
Yakub’un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, “Benden sonra neye kul olacaksınız?” diye sordu. Onlar, “Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O’na teslim olmuş kimseleriz!” dediler.
belirsiz
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Yorgun Maymunlar Günü — Sebt (Şabat)
güven 0,92
Yoksa Ya'kub'a ölüm geldiği zaman siz orada mı idiniz? O zaman (Ya'kub) oğullarına: Benden sonra kime kulluk edeceksiniz? demişti. Onlar: Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilâhı olan tek Allah'a kulluk edeceğiz; biz ancak O'na teslim olmuşuzdur, dediler.
TDV meali
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Zevera Kavramı
güven 0,85
Yoksa siz Yakup ölmek üzere iken orada mıydınız! O sırada evlatlarına, "Benim arkamdan kime kulluk edeceksiniz?" diye sordu. Onlar, "Senin ilahına, ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilahına yani tek ilaha kulluk edeceğiz. Biz, ona teslim olmuş kimseleriz!" dediler.
Süleymaniye Vakfı Meali
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Put ve Putperestlik Üzerine
güven 0,85
elbette atalarımız İbrahim, İshak’ın ilahına
belirsiz
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Hadım Edilen Nebî — Yusuf 2
güven 0,80
Yoksa siz Yakup’un kendi ölümüne hazır olduğunun şahitleri misiniz? Hani o oğullarına “benden sonra neye kulluk yapacaksınız” demişti de (oğulları), “ataların İbrahim, İsmail, İshak ve senin ilahın olan O benzersiz İlaha ki; şu anda biz zaten ona gönülden teslim olanlarız” diye cevap vermişlerdi.
belirsiz
müellifin alıntıladığı / değerlendirdiği meal
Hadım Edilen Nebî — Yusuf 2
güven 0,60
Müellifin mealiYakup ölüme hazırlandığı zaman
Müellifin ibare düzeyinde sahiplendiği karşılık. Daha önce de “en katıksız haliyle çevrildiğinde ‘bir zamanlar Yakup ölüme hazır olmuştu’ şeklinde olmalıdır” demiştir.
Bu açıklamalardan sonra tekrar Yakup kıssasına yani Bakara 2/133 Ayete dönecek olursak; ele aldığımız “iz hadera Yakub’el Mevt” ibaresinin “Yakup ölüm döşeğindeyken” şeklinde çevrilemeyeceği açıktır. Bu ibare “Yakup ölüme hazırlandığı zaman” şeklinde anlaşılmalıdır.
Kaynağa git
Müellifin mealiYakub’un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, “Benden sonra neye kul olacaksınız” diye sordu. Onlar, “Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O’na teslim olmuş kimseleriz!” dediler.
Müellif bu yaygın çeviriyi ve onun zihinde kurduğu “ölüm döşeği” sahnesini eleştirir; çeviri ona ait değildir.
Bu ayet tüm meallerde yukarıya aldığımız gibi çevrilmiştir. Ayet bu şekliyle okunduğunda gözümüzde şöyle bir sahne canlanmaktadır. Yakup ölüm döşeğindedir, tüm oğullarını başına toplamış ve kendisinin ölümünden sonra Allah’ın dinine uymaları konusunda uyarılar yapmaktadır.
Kaynağa git
Müellifin mealiYakub’un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, “Benden sonra neye kul olacaksınız?” diye sordu. Onlar, “Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O’na teslim olmuş kimseleriz!” dediler.
Müellife göre bu âyette Yakup'un oğulları atalarını sayarken İsrail lakabını kullanmamıştır; kendisinden sonra gelen elçiler nezdinde Yakup hiç İsrail lakabıyla anılmamıştır.
Yine tüm oğullarını başına toplayıp kendisinden sonra onlardan söz
alan Yakup’a tüm oğulları hep bir ağızdan şu cevabı vermişlerdir.
Bakara 2/133
Kaynağa git
Müellifin mealiYakub'un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, "Benden sonra neye kul olacaksınız?" diye sordu. Onlar, "Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O'na teslim olmuş kimseleriz!" dediler.
Müelliflere göre bu âyet, İsrâiloğullarının Ya'kûb'a verdiği tevhid sözünü gösterir; soyun bir kısmı bu sözü tutmayıp İbrâhîm'in yolundan sapmış ve bu yolda uydurdukları ilk şey Sebt/Şabat olmuştur.
İşte bu ayette babalarına verdikleri sözü içlerinden bazılarının o veya bu sebepten dolayı … soyu (bir çoğu) tutmamış, ataları İbrahim'in yolundan sapıp bambaşka yollara düşmüşlerdir. Düştükleri bu yolda uydurdukları ilk şey sebt yani şabat olmuştur.
Kaynağa git
Müellife göre âyetteki olay Yusuf kıssasından sonraya değil, Yusuf henüz elçi olmadan önceki bir döneme aittir; aksi hâlde ölmek üzere olan bir resulün, aralarında bir resul bulunan oğullarından böyle bir söz alması izah edilemez.
En başta ayette Yakup’un “benden sonra neye kulluk edeceksiniz” demesi onun kendisinden sonra bir endişe taşıdığının göstergesidir. Eğer bu olay olduğu sırada Yusuf elçi olmuş olsaydı, onun böyle bir endişe taşıması anlamsız olurdu. Bu durumda ayetteki olay kesinlikle Yusuf’un henüz elçi olmadığı bir dönemde yaşanmış olmalıdır.
Kaynağa git
Müellifin mealiYakub’un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, “Benden sonra neye kul olacaksınız?” diye sordu. Onlar, “Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O’na teslim olmuş kimseleriz!” dediler.
Ya'kûb ve oğullarının Müslüman olduğuna delil.
Yakup ve oğulları; Bakara 2/133 ... Biz, zaten, O’na teslim olmuş kimseleriz!” dediler.
Kaynağa git
Müellif Bakara 2/133'ü, 'ebû' kelimesinin dede, dedenin babası ve amca için de kullanıldığının Kur'anî delili olarak zikreder.
Yine bakara suresinin 133.ayetinde Yakup’un oğulları, hem dedeleri (İshak), hem dedelerinin babası (İbrahim), hem de dedelerinin kardeşi yani büyük amcaları (İsmail) için … ebu kelimesini kullanmışlardır.
Kaynağa git
Müellife göre “ölüme hazır olmak”, Yakup’un vasîsinin (Yusuf) belirlenmiş olması ve davanın akıbetini bilmesidir.
Kendisini resul yapan Allah ona bir vasi tayin etmişse artık vasiyet etmesi, kendisinden sonra gelecek elçinin işini kolaylaştırması gerekmektedir ve bu onun ölüme tastamam hazır olması demektir. Ne zaman öleceğini asla bilemeyen Yakup, Yusuf’un tayin edilmesi ile her an ölüme hazır, vasisi olan bir resul konumundadır.
Kaynağa git
Oğulların cevabı bir iman beyanı değil, babalarından sonra gelecek elçiye uyma taahhüdüdür.
Oğullar ve Esbatın; “Senin, İbrahim, İsmail, İshak’ın ilahına” şeklinde cevap vermeleri aslında Yakup’un onlara bildirdiği din üzerine olacaklarını yani durumlarını değiştirmeyeceklerini söylemeleridir. Oğulların bu şekilde cevap vermesi babalarının geldiği şekille (İbrahim soyu) ve babalarının getirdikleriyle gelen elçiye uyacakları, inanacakları ve destek olacakları anlamına gelmektedir.
Kaynağa git
Bakara 2/133'te Yakub çocuklarından söz alırken İsmâîl de atalar arasında sayılır; bu, "ebeveyke" kelimesinin yalnız baba-dede zinciri olarak açıklanmasını geçersiz kılar.
Ama Bakara 133 ayetinde çocuklarından söz alırken atalar arasına İsmail’in de dahil edildiği görülecektir. Bunun yanında 2/136-140; 3/84; 4/163; 6/84-85 ayetlerinde İsmail de atalar arasında sayılmıştır.
Kaynağa git
Müellifin mealiYoksa siz bir zamanlar Yakup’un ölüme hazırlanmasının şahitleri miydiniz. Hani oğulları için benden sonra neye kul olacaksınız” demişti de onlar “ataların İbrahim, İsmail, İshak’ın da ilahı olan, otoritesinde benzersiz senin ilahına kul olacağız ki biz zaten ona şartsız teslim olanlarız.
Müellifin kendi karşılığı: hemen ardından 'Tefsir ve mealler tarafından bu ayetin başında gelen bu cümlenin Yakup ölüm döşeğindeyken şeklinde çevrilmesinin doğru olmadığı üzerinde de daha önce durmuştuk' diyerek yaygın meâli reddeder ve kendi okumasını sahiplenir. Yaygın meâlden farkları: 'ölüm döşeğinde iken' yerine 'ölüme hazırlanmasının'; 'kime ibadet edeceksiniz' yerine 'neye kul olacaksınız'; 'tek bir ilâh' yerine 'otoritesinde benzersiz senin ilahına'; 'ona boyun eğmiş müslümanlarız' yerine 'ona şartsız teslim olanlarız'. Müellife göre bu âyet, oğulların Yûsuf'a tuzak kurmasından önceki bir zamana konumlandırılmalıdır. ham_pasaj'daki 'on\n\nlar' bölünmesi PDF sayfa geçişinden kaynaklanır, kaynakta bu şekildedir.
Yoksa siz bir zamanlar Yakup’un ölüme hazırlanmasının şahitleri miydiniz. Hani oğulları için benden sonra neye kul olacaksınız” demişti de on
lar “ataların İbrahim, İsmail, İshak’ın da ilahı olan, otoritesinde benzersiz senin ilahına kul olacağız ki biz zaten ona şartsız teslim olanlarız.
Kaynağa git
Müellifin mealiYoksa Ya'kub'a ölüm geldiği zaman siz orada mı idiniz? O zaman (Ya'kub) oğullarına: Benden sonra kime kulluk edeceksiniz? demişti. Onlar: Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilâhı olan tek Allah'a kulluk edeceğiz; biz ancak O'na teslim olmuşuzdur, dediler.
Müellife göre ölüm döşeğinde bile Yakup'a 'İsrail' değil 'Yakup' denmesi lakap iddiasını çürütür; ayrıca 'benîhi'nin sadece 'oğullar' okunması galibiyet kuralına aykırıdır.
اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَٓاءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَن۪يهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْد۪ي
Kaynağa git
Müellifin mealiYoksa siz Yakup ölmek üzere iken orada mıydınız! O sırada evlatlarına, "Benim arkamdan kime kulluk edeceksiniz?" diye sordu. Onlar, "Senin ilahına, ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilahına yani tek ilaha kulluk edeceğiz. Biz, ona teslim olmuş kimseleriz!" dediler.
Yakup'un oğullarına مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي sorusu; müellif bunun 'neye' değil 'ne şekilde / hangi çizgide' (mahiyet) sorusu olduğunu savunur.
أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلٰهَكَ وَإِلٰهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلٰهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ
Kaynağa git
Müellifin mealielbette atalarımız İbrahim, İshak’ın ilahına
Müellif bu âyeti münafıklık tezinin ikinci ayağı olarak kullanır: oğullar bunu söyledikten hemen sonra babalarını aldatmış, Yusuf'u hadım etmiş ve ağlayarak babalarına gelmişlerdir.
Babaları onları toplayıp, benden sonra kime kul olacaksınız dediğinde onlar, “elbette atalarımız İbrahim, İshak’ın ilahına” (Bakara 133) demişlerdir.
Kaynağa git
Müellifin mealiYoksa siz Yakup’un kendi ölümüne hazır olduğunun şahitleri misiniz? Hani o oğullarına “benden sonra neye kulluk yapacaksınız” demişti de (oğulları), “ataların İbrahim, İsmail, İshak ve senin ilahın olan O benzersiz İlaha ki; şu anda biz zaten ona gönülden teslim olanlarız” diye cevap vermişlerdi.
Bölüm ortasında 'Bakara 2/133' başlığıyla, Yakup oğullarının kendilerini İbrâhîm-İsmâîl-İshâk-Yakup dinine atfettiklerinin delili olarak verilir. DİKKAT: bu meâl DİB değildir ve yaygın meâllerden bariz farklıdır ('O benzersiz İlaha', 'şu anda biz zaten ona gönülden teslim olanlarız') — müellifin kendi karşılığı olması kuvvetle muhtemeldir; ancak metinde ne kaynak etiketi ne de açık bir sahiplenme cümlesi vardır, bu yüzden talimatın ihtiyat kuralı gereği alinti + belirsiz kaydedildi.
Yoksa siz Yakup’un kendi ölümüne hazır olduğunun şahitleri misiniz? Hani o oğullarına “benden sonra neye kulluk yapacaksınız” demişti de (oğulları), “ataların İbrahim, İsmail, İshak ve senin ilahın olan O benzersiz İlaha ki; şu anda biz zaten ona gönülden teslim olanlarız” diye cevap vermişlerdi.
Kaynağa git