Nezele, Kitap, Gava, Kıssa, Nebe, Lanet, Mubin Kavramları

NEZZELE/NAZİL(OLMAK): Dikey bir ulaşımı değil, planlanmış bir çıkış ile amaçladığı hedefe, eksiksiz ve bozulmadan vardıktan sonra, amaçlanan etkiyi yaratan iletime denir. Bu fiilde, çıkış amacı ve varış etkisi arasındaki mükemmel uyum kaçınılmazdır.

EL KİTAP: Lâfız ile anlam uyumu eksiksiz ve fazlasız olup, birbirini tamamıyla kapsayan tek kitap Kur'an'dır. Kur'an'a doğru yaklaşım, ona anlam yüklemek değil, ondaki anlamı keşfetmek şeklinde olmalıdır.

ĞAVA/aġveytenî/Hicr.39: Şeytanın ağzından Allah'a "beni sen azdırdın!" demek değildir. Bu kelimenin asıl anlamı; "Doğru bir inançtan" yola çıkarak yanlış beklentiye girmek ve bu beklenti gerçekleşmediğinde ise içine düşülen durumdur. Musa'nın arkasından gittiklerini iddia eden yahudilerin, Arz-ı Mev'ûd beklentilerinin gerçekleşmeyişi karşısında yaşadıkları hayal kırıklığı buna örnektir.

KISSA: Anlatılan değil, anlatım üslûbu öne çıkar. Kur'an kıssalarında anlatılanlar, geçmişten gelen ama bugünün ihtiyacı olan malzemelerdir. Geçmiş, üstünde duran ağacın kökleri gibidir. Kıssalarda anlatılanlar "Nebe"dir.

NEBE: Hakkında, ilâhî vahiy dışında hiçbir şekilde malûmat edinilemeyen bilgidir. Bu sebeple Kur'an büyük bir NEBE'dir.

LÂNET: Lanet; yapılmakta olan bir eylemden, nefret ederek uzaklaş(tır)maktır. Kur'an'da lânet kavramı 41 defa geçer ve sadece 2 Soy/Şecere için kullanılır:

1. İblisin soyu
2. Yahudi Soyu

Allah Adem'e "Şu şecereye/soya yaklaşma!" derken, o soyun lanetli veya kötü olduğu için değil, risâlet soyuna bir ilke belirlediği için, o şecere ile genetik akrabalığı yasaklıyor. İnsanlık kadınla başlamış/başlamakta ve akrabalık ise erkekle sürmektedir. Hicr.26 (min hame-in mesnûn) O nedenle risalet soyu erkek üzerinden devam eder. Evlâtlıkları bile (baba adıyla) adıyla çağırın diyor (Ahzap.5) ama Îsa'ya anne adıyla hitap ediyor; Meryem oğlu Îsa (isâbnu meryem). Burada neseb önemli.

MUBÎN: Benzerlerinden kesin bir şekilde, karıştırılamayacak kadar net bir biçimde ayrılmış olmak demektir. Bunu şöyle örnekleyebiliriz; bekâr kızlar grubundan, evlenerek ayrılan bir kız, tekrar o arkadaş grubu içine, eski biyolojik formunda dönüp, karışamayacağı gibi. Kur'an'ın mubîn oluşu da; cümle yapısı, kelime kurgusu ve uslûp yönüyle diğer kitaplardan net ve benzersiz bir şekilde ayırt ediliyor olmasıdır.